Συζήτηση με την Ebtisam Abdulaziz

H Ebtisam Abdulaziz, θα συμμετάσχει σε συζήτηση, στο πλαίσιο της έκθεσης Γεωμετρική Αφαίρεση: Όπυ Ζούνη, Etel Adnan, Samia Halaby, Saloua Raouda Choucair, Ebtisam Abdulaziz, Lubna Chowdhary, την Πέμπτη, 16 Οκτωβρίου, στις 17:00.

«Ebtisam Abdulaziz: μια πολύπλευρη καλλιτέχνιδα από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που ζει και εργάζεται στην Αμερική.», αναφέρει στον πολυσέλιδο κατάλογο της έκθεσης ο ιστορικός της τέχνης και επιμελητής της έκθεσης, Γιάννης Μπόλης, και συνεχίζει «Περφόρμανς, ζωγραφική, εγκαταστάσεις, βίντεο, φωτογραφία είναι τα εικαστικά της μέσα στο ευρύ θεματικό πεδίο της τέχνης της που εκτείνεται από ζητήματα ταυτότητας και προσδιορισμού, ιστορίας και φύλου έως στις σύγχρονες κοινωνικές και πολιτικές, οικονομικές και πολιτισμικές πραγματικότητες· και από το σύνθετο πλέγμα των αλληλεπιδράσεων, των σχέσεων και των δομών σε όλους τους τομείς της ζωής έως στον άνθρωπο, στο περιβάλλον του, στις παραμέτρους και στις συνθήκες που καθορίζουν και επηρεάζουν την προσωπικότητα και την καθημερινότητά του, στην ψυχολογία και στον συναισθηματικό παράγοντα. Οι σπουδές της στα μαθηματικά επηρεάζουν σημαντικά το καλλιτεχνικό της έργο σε μια απροσδόκητη και συνάμα γοητευτική σύζευξη – όπως εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι και η συνάντηση στη ζωή και στην τέχνη της δύο ολότελα διαφορετικών, ακραία αντίθετων και αντιμαχόμενων κόσμων, του αραβικού και του δυτικού: ο αραβικός κόσμος είναι η καταγωγή, τα βιώματα, η μακραίωνη πολιτιστική παράδοση, ο δυτικός κόσμος είναι μια πραγματική πρόκληση για την εξέλιξή της».

16 Οκτωβρίου 2025

Πέμπτη, 17:00

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ebtisam Abdulaziz (Σάρτζα, ΗΑΕ, 1975)

«Νομίζω ότι γεννήθηκα καλλιτέχνης»: με αυτήν τη φράση, η Ebtisam Abdulaziz, γεννημένη το 1975 στη Σάρτζα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, συνοψίζει την παιδική της ηλικία, περιγράφοντας το πόσο απολαμβάνει τη ζωγραφική στο περιβάλλον μιας οικογένειας που αγαπάει την τέχνη και την ομορφιά. Αισθάνεται λίγο διαφορετική από τα αδέλφιά της, της αρέσει να είναι μόνη ζωγραφίζοντας και σχεδιάζοντας με τις ώρες, φτιάχνει τις δικές της κούκλες και τα δικά της παιχνίδια, ενώ οι γονείς, διαβλέποντας το ταλέντο της, την ενθαρρύνουν συνεχώς. Ο πατέρας, καλλιτέχνης που κάνει «όμορφα σχέδια, ζωγραφικές συνθέσεις και καλλιγραφία», της φέρνει από τα ταξίδια του λογοτεχνικά και βιβλία τέχνης, καθώς και υλικά ζωγραφικής. Η μητέρα της, με όμορφη φωνή και εξαιρετικό, μοντέρνο γούστο, έχει σκεφτεί τελειώνοντας το σχολείο να σπουδάσει τέχνη σε μια περίοδο που στα ΗΑΕ και στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου δεν υπάρχει συστηματική καλλιτεχνική εκπαίδευση. Για τον λόγο αυτόν, αγαπώντας από πάντα τους αριθμούς και τους υπολογισμούς, σπουδάζει μαθηματικά.

Η Ebtisam σπουδάζει, με τη σειρά της, μαθηματικά, όχι επειδή είναι το πάθος της, αλλά «από περιέργεια», όπως χαρακτηριστικά τονίζει. Πριν πάρει αυτήν την απόφαση, διερευνά το ενδεχόμενο να σπουδάσει καλές τέχνες. Στα Εμιράτα, ωστόσο, η καλλιτεχνική εκπαίδευση έχει έναν περισσότερο χειροτεχνικό, παραδοσιακό χαρακτήρα, κάτι που αισθάνεται ότι δεν την ικανοποιεί και δεν την εκφράζει. Οι γονείς της, επίσης, επιθυμούν μια πρακτική κατεύθυνση σπουδών που θα της εξασφαλίσει μελλοντικά δυνατότητες επαγγελματικής αποκατάστασης και οικονομικής ανεξαρτησίας, σε συνδυασμό με τις τότε κοινωνικές αντιλήψεις που θεωρούν ότι η τέχνη είναι περισσότερο ένα χόμπι. Το 1999 αποφοιτά με πτυχίο στα μαθηματικά και στις φυσικές επιστήμες από το Πανεπιστήμιο AI Ain του Άμπου Ντάμπι. Δεν μετανιώνει για τις σπουδές της αφού εκτιμά ότι αυτές είναι μια σημαντική παράμετρος στη μετέπειτα εμπειρία και πορεία της ως καλλιτέχνιδος, ενώ ταυτόχρονα τα μαθηματικά σχετίζονται με κάποιες πτυχές του χαρακτήρα της: όπως είναι ανοιχτή σε περισσότερες από μια εκδοχές και ερμηνείες στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει τα πράγματα, έτσι και τα μαθηματικά προσφέρουν αυτήν τη δυνατότητα στους χειρισμούς που ακολουθεί κανείς για τη λύση ενός μαθηματικού προβλήματος, Το πάθος της για την τέχνη καλύπτουν τα θερινά καλλιτεχνικά μαθήματα που παρακολουθεί στην Εταιρεία Καλών Τεχνών των Εμιράτων, στη Σάρτζα – μαθήματα που εξαντλούνται στη διδασκαλία του προοπτικού σχεδίου και των βασικών χρωματικών δεξιοτήτων στη ζωγραφική.

Από το 1999 ασχολείται συστηματικά με την τέχνη και παρουσιάζει τα έργα της σε ατομικές και σε σημαντικές ομαδικές εκθέσεις στα ΗΑΕ, στην Αμερική και στην Ευρώπη. Το 2014 αποφασίζει να εγκατασταθεί στις ΗΠΑ. Θεωρεί ότι έχει φτάσει σε μια φάση της ζωής της που χρειάζεται αλλαγή, αισθανόμενη ότι η παραμονή της στα ΗΑΕ ενδεχομένως την οδηγεί σε στασιμότητα, σε μια διαρκή επανάληψη των καλλιτεχνικών της προτάσεων. Η Αμερική δεν αποτελεί μόνο πρωτόγνωρη εμπειρία, αφού έρχεται να ζήσει και να δημιουργήσει σε έναν ολοκληρωτικά διαφορετικό κόσμο ‒διαμετρικά αντίθετο σε όλα τα επίπεδα και τους ρυθμούς ζωής από αυτόν της πατρίδας της‒, αλλά και πραγματική πρόκληση: γυναίκα, καλλιτέχνης, μελαμψή, με καταγωγή από τον αραβικό κόσμο, η οποία επιπρόσθετα ασχολείται και με την περφόρμανς. Όλα αυτά σε μια ισλαμοφοβική, κατά κύριο λόγο, κοινωνία που θεωρεί όλους τους Άραβες εν δυνάμει τρομοκράτες. Παρότι διαβάζει, προσπαθεί να γνωρίσει ανθρώπους και τον τρόπο σκέψης τους, μετακινείται με το μετρό για να έχει μια πιο άμεση επαφή μαζί τους, ο πρώτος χρόνος της παραμονής της είναι ένας χρόνος δύσκολης προσαρμογής στον οποίο δεν κατορθώνει να δημιουργήσει κανένα έργο τέχνης, πραγματικότητα που την κάνει να αμφισβητεί όχι μόνο την απόφασή της να εγκατασταθεί στην Αμερική, αλλά ακόμα και αυτήν την πιθανότητα να ασχοληθεί ξανά με την τέχνη. Η συμμετοχή της στο πρόγραμμα του The League Residency at Vyt στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, είναι καθοριστική στο να ξαναρχίσει να δουλεύει – νιώθει ότι ξεκινάει από το μηδέν. Υποστηρίζει ότι η τέχνη της συναρτάται, εξελίσσεται και μετασχηματίζεται μέσα στο περιβάλλον στο οποίο ζει, είναι, κατά κάποιον τρόπο, μια στάση και μια αντίδραση, ένας εκφραστικός τρόπος και ένα μήνυμα, μέσα από τα οποία παρουσιάζει τις απόψεις της για αυτό το περιβάλλον σε όλες τις εκφάνσεις του.

Εικαστικός και ταυτόχρονα συγγραφέας και επιμελήτρια, η Ebtisam Abdulaziz το 2013 συμπεριλαμβάνεται στη λίστα με τις 100 πιο ισχυρές γυναίκες του αραβικού κόσμου από το Υπουργείο Εξωτερικού Εμπορίου των ΗΑΕ. Από το 2004 είναι μέλος της εκδοτικής ομάδας και συνεργάτης του Al Taskeel Magazine, το οποίο εκδίδεται στη Σάρτζα από την Εταιρεία Καλών Τεχνών των Εμιράτων, της οποίας είναι, επίσης, μέλος. Έργα της βρίσκονται σε σημαντικά μουσεία και ιδιωτικές συλλογές (Guggenheim Abu Dhabi, Άμπου Ντάμπι / Deutsche Bank Collection, Φραγκφούρτη / The Arab Gulf States Institute, Ουάσιγκτον / The Art Collection-Renault Group, Παρίσι / Υπουργείο Πολιτισμού και Νεότητας, Άμπου Ντάμπι / ADMAF-Abu Dhabi Music & Arts Foundation, Άμπου Ντάμπι / Emirates Investment Bank, Ντουμπάι / Ιδιωτική Συλλογή του H.H. Sheikh Zayed Bin Sultan Bin Khalifa Al Nahyan / Barjeel Art Foundation, Σάρτζα / Maraya Art Center, Σάρτζα / DC Commission on the Arts and Humanities (CAH)-Art Bank Collection, Ουάσιγκτον).

Ατομικές εκθέσεις (επιλογή): Blue Freedom, The DC Arts Center, Ουάσιγκτον, 2017 / The Third Line Gallery, Ντουμπάι, 2012 / The Third Line Gallery (στο πλαίσιο της Bastakiya Art Fair), Ντουμπάι, 2009 / Sharjah Arab Contemporary Art Museum, Σάρτζα, 2007.

Ομαδικές εκθέσεις (επιλογή): Empowerment: Art & Feminisms, Kunstmuseum Wolfsburg, Γερμανία, 2022 (στη συνέχεια περιοδεύουσα έκθεση στην Ινδία, 2024-26) / From Barcelona to Abu Dhabi: MACBA Collection in Dialogue with the Emirates, Manarat Al Saadiyat, Άμπου Ντάμπι, 2018 / But We Cannot See Them: Tracing a UAE Art Community 1998-2008, NYUAD Art Gallery, Άμπου Ντάμπι,  2017 / The Creative Act: Performance, Process, Presence, Guggenheim Abu Dhabi και Manarat Al Saadiyat, Άμπου Ντάμπι, 2017 / UPROOT, Smack Mellon Gallery, Μπρούκλιν, Νέα Υόρκη, 2017 / FotoFest Biennial-View From Inside, Χιούστον, Τέξας, 2014 / Arab Express: The Latest Art from the Arab World, Mori Art Museum, Τόκιο, 2012 / 53 Venice Biennale-Περίπτερο ΗΑΕ, Βενετία, 2009 / 10  και 7 Sharjah Biennial , Sharjah Art Foundation, Σάρτζα, 2011, 2005.

Art Residencies: Artist in Residency Program, Montgomery College, Takoma Park/Silver Spring, Maryland, ΗΠΑ, 2022 / Art Omi (Omi International Arts Center), Πολιτεία της Νέας Υόρκης, 2018 / The League Residency at Vyt, Orangeburg, Πολιτεία της Νέας Υόρκης, 2015 / Sikka Art and Design Festival, AiR (Artist in Residency), Al Fahidi, Ντουμπάι, 2012.